İshal ve qusma zamani ilk yardim

width="330" height="250" alt="">

Anarim.Az- in Tibbi Melumat Bolmesi: İshal ve qusma zamani ilk yardim Etrafli İlk tibbi yardim / 08.09.2011 / Baxish: 106508 Boyuklerde cox guclu olmayan ishal ve qusma cox az hallarda heyat ucun tehlukeli hesab olunan veziyyetin ve xesteliyin olmasini gostere biler. Ancaq ishal ve xususen de qusma sizde kifayet qeder tez-tez bash verdikde, hekim-qastroenteroloqa getmeyi texire salmayin. Qastroenteroloq sizi muayine etdikden sonra lazim oldugu halda diger mutexessislerin de muayinesine gondere biler. Tez-tez bash veren qusma sinir sisteminde olan bezi xesteliklerin elameti ola biler! İshal ve ya diareya (yunanca “diarrheo” – “axiram” sozundendir) – defekasiya aktinin gun erzinde 2 defeden cox olmasidir ki, bu zaman necis duru ve ya horra sheklinde olur. Diareya orqanizmde ekser hallarda hezm sisteminde her hansi bir pozgunlugun olmasinin elametidir. İshalin esas sebebleri ashagidakilardir: - bagirsaq infeksiyalari: dizenteriya, salmonellyoz, virus xestelikleri ve s.; - bu ve ya diger qidaya qarshi olan allergiya; - hezm sistemi orqanlarinin xroniki xestelikleri (qastrit, kolit, enterit, pankreatit, hepatit ve s.) ; - keskin zeherlenmeler; - nevrozlar, heyecan, qorxu; - bundan elave, seyyahlarin diareyasi (mede-bagirsaq sistemi onun ucun qeyri-adi olan qidalara ishal ile cavab vere biler) adlanan bir formani da qeyd edirler. Boyuklerde guclu olmayan diareya, 1-2 gun erzinde hec bir mualice aparilmadan da oz-ozune kecib gede biler. Bu halda bagirsagi “berkiden” dermanlar qebul edilmesi meslehet gorulmur. Eksine, bu zaman bagirsagin diareyani emele getiren mikroblardan, allergenlerden, toksinlerden ve s. zererli faktorlardan oz-ozune azad olmasina imkan vermek lazimdir. Bunun ohdesinden gelmek ucun bagirsaga “komek” gosterilmesi meqsedi ile “smekta” preparatindan istifade etmek olar. Bu preparat hezm sisteminin selikli qishasini bagirsaqdaki mikroorqanizmlerin zererli tesirinden qoruyur, toksinleri absorbsiya ederek (ozune hopduraraq) bagirsaqdan xaric edir. Guclu olmayan diareya zamani pehrize emel edilmesi de mualicevi tesir gosterir. Qidani az miqdarda, ancaq daha tez-tez qebul edin, yagli, qizardilmish, duzlu qidalardan, qehve ve sud, teze meyve ve terevezlerden, edviyyatlardan imtina edin. Bu zaman banan, suda bishirilmish duyu, alma puresi, suxari, dovga, yagsiz yoqurt, bugda bishirilmish alma qebul edilmesi meslehet gorulur. Nar qabigi demlemesi, qaragile kiseli, zogal murebbesi ile cay, nane demlemesi (2 cay qashigi nane + 1 stekan qaynar su) bagirsagin “berkimesine” komek edir. Diareyanin bash verdiyi ashagidaki hallarda ise tez bir zamanda hekime muraciet etmek lazimdir (xestenin veziyyetinden asili olaraq “tecili yardim” cagirmaq ve ya xesteni xestexanaya aparmaq): - guclu diareya guclu qusma ile mushayiet olunduqda, xestenin veziyyeti goz qabaginda agirlashdiqda; - diareya 2 gunden artiq davam etdikde; - necisde qan izlerinin gorunmesi; - necisin qara rengde olmasi; - xeste qarninda keskin agri hiss etdikde; - heraret keskin shekilde yukseldikde. Qusmanin bash vermesinin en cox tesaduf edilen sebebleri: mede-bagirsaq sisteminin xestelikleri, qida zeherlenmeleri, virus infeksiyalari, hamileliyin toksikozlari. Qusmanin bash vermesinin az tesaduf edilen sebebleri: urek xestelikleri, boyrek dashi xesteliyi, miqren zamani bash agrisi, beyinin xestelikleri (shishleri ve ya meningit). Qusma, adeten, her hansi bir tibbi mudaxile olmadan tez bir zamanda kecib gedir. Qusma zamani ashagidaki hallarda tez bir zamanda “tecili yardim” cagirmaq teleb olunur: - qusma cox gucludurse ve tez-tez tekrar olunursa; - eger guclu qusma guclu ishal ile mushayiet olunursa; - qusuntu kutlelerinde teze qan ve ya od (yashil rengli maye) olarsa. Bu zaman “tecili yardim” gelene qeder xesteye tam sakitlik vermek, ona icmeye ve yemeye hec ne vermemek, qusuntuda qan qarishigi olduqda ise qarinin uzerine icerisinde buz olan paket qoymaq lazimdir. İshal ve qusmanin tehlukeli olan, ancaq boyuklerde, adeten, nadir hallarda tesaduf edilen fesadlarindan biri – orqanizmin susuzlashmasidir. Susuzlashma zamani insanin su-elektrolit balansi ve neticede orqanizmin butun funksiyalari pozulur. Yungul ve orta dereceli susuzlashmanin elametleri: susuzlugun keskin artmasi, sidik ifrazinin azalmasi (sidiyin rengi tund sari ve ya qehveyi renq alir), agizin qurumasi (agiz suyu yapishqan olur), derinin cox quru olmasi, zeiflik, ezginlik, bashgicellenmesi, urek doyunmesinin tezleshmesi. Yungul ve orta dereceli susuzlashmani ev sheraitinde mualice etmek olar. Bunun ucun xesteye orqanizmin balansini berpa eden xususi mayeler (misal ucun, rehidron) icirtmek lazimdir. Bu preparatlar toz sheklinde apteklerde satilir. 1 qablashdirma 1 l qaynanmish suda hell olunur. Her qusma ve ishaldan sonra xesteye 5-10 qurtum icizdirmek lazimdir (daha cox icilmesi meslehet gorulmur – bu, qusmaya sebeb ola biler). Orqanizmde mayenin berpa edilmesi ucun lazim olan mehlulu ev sheraitinde de hazirlamaq olar: 1 cay qashigi (ust sethi ile beraber) xorek duzu, 4 cay qashigi seker tozu, 1,5 cay qashigi cay sodasi qarishdirilir, uzerine 1l su elave edilir, 2-3 deq. qaynadildiqdan sonra soyudulur. Guclu susuzlashma hetta olumle de neticelene biler! Guclu susuzlashma yalniz xestexana sheraitinde vena daxiline xususi mehlullar yeritmekle mualice olunur. Guclu susuzlashmanin elametleri – sidik ifrazinin keskin azalmasi, hetta tamamile kesilmesi, derinin cox quru, isti olmasi, yuksek heraret, hushun itirilmesi, qicolmalar. Bu halda xesteni vaxt itirmeden xestexanaya catdirmaq lazimdir. Xestenin veziyyeti agir olduqda derhal “tecili yardim” cagirin. Guclu susuzlashma tehlukeli haldir. Bu sebebden onun profilaktikasini aparmaq lazimdir - susuzlashmanin ilk simptomlari meydana cixan kimi, xesteye dehidratasiya  (su balansinin berpa edilmesi) ucun xususi mehlullar icirtmek, guclu qusma ve ishal oldugu zaman xesteni tez bir zamanda xestexanaya catdirmaq lazimdir. Anarim.Az

Bash Sehife
Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2019