Artiq tukenmishem, ishleye bilmirem, - deyenler MUTLEQ OXUSUN


Anarim.Az- in Tibbi Melumat Bolmesi: Artiq tukenmishem, ishleye bilmirem, - deyenler MUTLEQ OXUSUN Etrafli Sinir sistemi / 28.04.2018 / Baxish: 1880 Hazirda yashadigimiz dovrde insanlarin ish yuku evvelki dovrlere nisbeten daha cox ve ferqlidir. Artan ish tempi ise insanlarda fiziki problemlerle yanashi psixoloji narahatliqlara da yol acir. Her birimiz shahid olmushuq ki, etrafimizdaki ish yoldashlarimizdan bezileri “Artiq tukenmishem, hec ishleye bilmirem. Bu ishden zovq ala bilmirem…”, – kimi shikayetler edirler. Xususen de yay movsumunde. Hemcinin onlarda sebebsiz yere esebilik, duygusalliq, ozune inamsizliq kimi psixoloji meqamlar da mushahide edilir. Hetta mediada da meshhur aktrisalarin, modellerin oz ishlerinden, bele deyek, tenge gelerek ayrilmalari barede xeberler vaxtashiri olaraq yer alir. Mutexessisler ise butun bu elametleri tukenmishlik sindromu adlandirirlar. Melumat ucun bildirek ki, bu sindrom zamani en cox rastlanan shikayetler unutqanliq, diqqet eskikliyi, oyrenme, ezberleme cetinlikleri, beyinde agirliq hissi, biganelik, dozumsuzluk ve tez esebileshmekdir. Umumdunya Saglamliq Teshkilati ise hazirladigi hesabatda tukenmishlik sindromunu cox ishlemekle bagli ortaya cixan heddinden artiq duygusal yorgunluq ve bunun neticesinde ish ve ohdeliklerin yerine yetirilmemesi kimi deyerlendirib. Tukenmishlik sindromunu depressiya ile qarishdirmayin Bes depressiya ile tukenmishlik sindromunun ferqi varmi? Bu, bir xestelikdirmi? Umumiyyetle tukenmishlik adlandirilan bu sindromdan yaxa qurtarmaq mumkundurmu? Anarim.Az movzu ile bagli psixoloq Orxan Orucun fikirlerini oyrenib. Psixoloq deyib ki, tukenmishlik sindromu, bashqa sozle “burn out” ve ya yanma sindromu 5 ilden artiq eyni ishde ishleyen insanlarin 70%-den coxunda rast geline bilecek psixoloji veziyyetdir. Esas elametleri depressiya ile oxshar olsa da, depressiyadan ferqli olaraq tukenmishlik sindromu sirf ish heyati ile bagli umidlerin tukenmesi, motivasiyanin ashagi dushmesi ile elaqedar yaranir: “Yeni insanin normal heyati davam edir, shexsi heyatinda munasibetleri qaydasinda olur, heyatdan zovq ala bilir, amma ish muhitinde bu gostericileri ashagi dushur”. İshde edaletsizlik “burn out”-u qacilmaz edir Psixoloq bildirdi ki, tukenmishlik sindromunun esas yaranma sebebi deyishiklik olmayan eyni muhitde uzun muddet ishlemekdir: “Yeni vezife artimi, emek haqqi artimi olmadan ishlemek, gozlentileri ile realliqlarin ust-uste dushmemesi, mezuniyyetsiz ve istirahetsiz ishlemek, rehber shexs terefinden duzgun qiymetlendirirlmemek ve ya motivasiya edilmemek, komanda ruhunun zeifliyi, ish yukunun duzgun bolunmemesi, edaletsizlik, ashiri mesuliyyet ve benzer sebebler “burn out”-u qacilmaz edir”. İsh yerinin deyishdirilmesi de sindromu aradan qaldirmir… Sindromun insan psixologiyasina, orqanizmine fesadlari ile bagli melumat veren O.Oruc soyledi ki, ekser vaxt tukenmishlik sindromunun olmasi her hansi fizioloji problemlerle bagli hekime muraciet zamani ashkarlanir: “Davamli bash agrilari, mede-bagirsaq problemleri, ezele ve sinir agrilari, ishtahin pozulmasi kimi elametler tukenmishlik sindromunun gostericisi ola biler. Bu kimi agrilari ozu mualice etmeye calishan shexsler daha sonra tukenmishlik sindromunun qarshisinin alinmasi prosesinin bir qeder lengimesine sebeb olurlar. Davamli olaraq bu sindromla yashamaq ish keyfiyyetinin tamamile ashagi dushmesine ve evveller zovq ala bildiyi ishden hec bir zovq ala bilmemeye sebeb olur. Bezen ish yerinin deyishdirilmesi bele, sindromun elametlerinin aradan qalxmasina komek etmir. Bu, xususile, mutexessis yardimi almadan uzun muddet bu veziyyetin davam etdiyi hallarda bash verir”. İshden sonra telefonu bir kenara qoyun Orxan Oruc deyir ki, “Burn out” xesteliklerin beynelxalq tesnifatinda xestelik kimi qeyde alinmayib. Yeni resmi olaraq bu, xestelik deyil. Ancaq yene de tukenmishlik sindromuna ciddi yanashilmali, mumkun olan butun profilaktik tedbirler heyata kecirilmelidir: “Bezen “burn out”un depressiyaya benzer elametlerini gizletmek ucun daha cox ish gormekle, daha cox mesuliyyetin altina girmekle bashlarini qatmaga calishirlar. Lakin bu, tebii olaraq tukenmishlik sindromuna meruz qalma prosesini ve onun agir neticelerinin yashanilmasini daha da suretlendirir”. Mutexessis meslehet verdi ki, tukenmishlik sindromunun daha once sadaladigimiz elametlerini hiss etdikde ish yukunu azaltmali, ishden sonra ishle bagli dushunmemeli, e-mail ve telefonlar bir kenara qoyulmalidir: “Elametler davamli olarsa, mutleq psixoloji xidmet gosteren mutexessise muraciet etmek lazimdir. Umumiyyetle, rehber shexsler de, ishcilerinin psixi veziyyetinin ish keyfiyyetine tesirini ve korporativ hedeflere catilmasinda vacib oldugunu nezere alib, ish muhitinde komanda ruhunun formalashmasina, edalet ve sheffafliq prinsipinin qorunmasina emel etmeli, adi teshekkuru ishcilerden esirgememeli, tez-tez korporativ ishden kenar tedbirler heyata kecirmelidir. Bunlari etmekle ishcilerin psixi saglamligi qorunur ki, bu da shirket ve ya qurumun ish fealiyyetinin daha da ugurlu olmasina stimul verir”. Anarim.Az

Bash Sehife
Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2019