Bu sebebler insani qefil oldurur - Hekimden xeberdarliq


Anarim.Az- in Tibbi Melumat Bolmesi: Bu sebebler insani qefil oldurur - Hekimden xeberdarliq Etrafli Urek-damar ve qan sistemi / 29.05.2019 / Baxish: 1168 Statistikalara esasen, 40 yashdan sonra qadinlarda varikoz xestelikleri daha cox rast gelinir. Fleboloq cerrah İsmayil Esgerov varikoz xesteliyinin yaranma sebebleri ve mualice usullari haqqinda danishib. Mutexessisin Publika.az-a verdiyi musahibeni teqdim edirik. - Varikoz xesteliyinin son illerde dunyada genish yayilmasinin sebebleri kimi ne gosterilir? - Statistikaya esasen, varikoz xesteliyi yer kuresinin 70-80 faizini ehate edir. Amma bu gostericiler xestelik olaraq deyil, esas hissesi kosmetik problem uzerindedir. Varikoz insanlarin texminen 20 faizinde xestelik formasindadir. Umumiyyetle, varikoz dedikde irili-xirdali kapilyardan tutmush, boyuk olcude qivrim damarlara, ireli merhelede ayaqda shishkinliyin yaranmasina, deride berkimeye, qaralmaya, yaranin emele gelmesine, trombun olmasina, qan axmanin bash vermesine qeder muxtelif fesadlara rast gele bilirik. Amma en cox rast gelinen novu ilkin merhelede kapilyarlarin yaranmasidir. Varikoz xesteliyinin yaranmasinin esas sebebi irsi-genetik amilin uzerindedir. Eyni zamanda heyat ve xarici muhit faktorlari: artiq ceki, uzun muddet ayaquste qalmaq ve agir-fiziki ish varikozun tebii sebebkar quvveleridir. Eger idman zalinda 10 neferden 2-de varikoz yaranibsa, demek ki, onlarda xesteliye genetik meyil var. Genetik olmasa bele, irsi konstitual meyil var. - Butun varikoz xesteliklerini yuz faiz mualice etmek mumkundur? - Bu, varikoz xesteliyinin neden qaynaqlanmasindan asilidir. Umumiyyetle, varikozla bagli muraciet eden xesteye fleboloq terefinden ilk novbede venalarin dopler muayinesi heyata kecirilir ki, bu da problemin kokunun neden qaynaqlandigini, problemin hecmini ve diger vacib amilleri mueyyen etmeye imkan verir. Eger varikoz xesteliyi iri magistral damarlardan qaynaqlanirsa, bu zaman xesteliyin kokunu birdefelik aradan qaldirmaq mumkundur. İri damarlara bagli olan problemler mualice edildikde esla yaranmaz. Eger iri damarlar normaldirsa ve problem populyasiyanin esas hissesini teshkil eden xirda kapilyarlar zemnindedirse, bu zaman aparilan mualice muveqqeti xarakter dashiyir, ekser hallarda o tekrarlana bilir. - Kapilyar damarlarin olmasi gelecekde varikozun shiddetlenmesi demekdir? - Eger dopler muayinesinde esas damarlarin veziyyeti normal cixibsa ve bunun fonunda xirda kapilyarlar mushahide olunursa, xesteler narahat olmasin. Bu zaman kapilyarlar iri damarlara cevrilmez. Lakin esas damar problemi varsa, elbette ki, netice olaraq xirda kapilyarlarin qivrimlara cevrilmesi ve kapilyarlarin artimi qazcilmaz olacaq. - Diabetik yaralarin yaranma sebebleri nedir? - Diabetik yaralar, xususen de diabetik pence bu gun dunyada xestexanada yatish sayi ve maddi baximdan cox vesait teleb eden xestelikdir. Diabet xestelerinin texminen 15 faizi, texminen 6-7 xesteden biri heyatinin her hansi bir caginda diabetik yara ile rastlashir. Bu yaranin emele gelmesinde iki esas faktor var. Birincisi, arterial qan dovraninin, ikincisi ise, sinirlerin zedelenmesi ile baglidir. Bu xestelerde damar tutulmasi, diger yandan da sinir zedelenmesi bash verir. Her birimizin ayagina iyne, yad cism batanda ve ya kesilib surtulende, biz bu zedeni hiss edirik. Zedeni hiss etdiyimiz ucun agri faktorundan dolayi hemin yeri ezilmeye qoymuruq ve ozumuzu qoruyuruq. Amma diabetik xestelerde sinir hissiyyati zeifleyir. Bu, shekerli-diabetik xestelerin texminen 70-90 faizini ehate edir. Sinir hissiyati zeiflediyine ve agri hissi azaldigina gore, neticede xesteler bu tip mikrotravmalari hiss etmezler. Meselen, yay movsumunde denize gedende ayagina batan dash qirintilari hiss etmeyecek. Burada iki amil var. 1. Xirda bir travmani ve onun infeksiyalashmasini ilkin merhelede bilmemesi; 2. Orqanizmin shekerli diabete bagli olaraq immun sisteminin zeiflemesi. İmmun sisteminin zeiflemesi fonunda kicik infeksion prosesler daha aqressiv hal alir ve agir gedishatla tezahur edir. - Diabetik yaralarin mualicesi zamani nelere diqqet etmek lazimdir? - Bu ve ya diger seviyyede amputasiya gosterishi varsa (burada bir ve ya bir nece barmaq, pencenin ve ya baldirin amputasiyasindan sohbet gede biler), bir cox hallarda yalnish stereotipler uze cixir. Meselen, xestenin barmaginda diabetik yara bashlayibsa, qarshisini almaq ve qanqrenanin yayilmamasi ucun teklif edirler ki, ayagi buddan kesilsin. Buradan bele cixir ki, barmaginda yara olan her xesteni bele amtusiyaya sovq etsek, olkemizde elillerin sayinin artmasina sebeb olariq. Diabetik xestelerin mualciesinde yaranma faktoru mueyyen edilir. Eger yaranin yaranma sebebi damar tutulmasidirsa, birinci faktor damarin acilmasi uzerinde olacaq. Sinir zedelenmesine bagli olduqda, yara ezilmeden azad olunacaqdir. Eger yara pencenin ortasinda yerleshirse, ele ayaqqabi secmek lazimdir ki, yara ezilmesin. Yekun olaraq, ister her hansi amputasiya seviyyesinde, isterse de irinin boshaldilmasi yolu ile bu yara sagalir. Yara sagaldiqdan sonra, novbeti merhelede xeste “Men sagalmisham” deyib siqaret cekmeye davam edecekse, hekim terefinden yazilan qan durulashdirici dermanlari dayandiracaqsa ve ya ayaqyalin gezecekse, ayagini qaynar vannaya qoyacaqsa, spirt, yod, “zelyonka” kimi ashilayicilar istifade edecekse, elbette ki, bu yaralar tekrar olaraq emele gelmeye davam edecek. Yox, eger ayaq baximini duzgun icra etse, biz texminen 80 faiz amputasiyalarin qarshisini ala bilerik. Umumiyyetle, bu gun dunyada non-travmatik olan, yeni travma sebebinden olmayan amputasiyalarin 70 faizi diabetik ayaqlar teshkil edir. - Siqaretin zererleri haqqinda az-cox bilirik. Bes, onun diabetik yaralarin mualicesinde menfi tesiri neden ibaretdir? - Siqaretin elme melum olan bildiyimiz esas tesiri odur ki, kicik ve boyuk damarlarin tutulmasina sebeb olur. Hem mikro, hem de makro seviyyede damarlarin tutulmasi bash verir. İkincisi, immun sistemine basqilayici tesiri vardir ki, bu da yekun olaraq damarlairn tutulmasini suretlendirir. Saglam bir insanda damar tutula bilirse, demeli, acilmish damar da tutula biler. Diabetik xestelerde bu orqanizm zedelendiyi ucun onlarda kicik bir qigilcim - stress faktoru ve ya dermanlarin dayandirilmasi yeterlidir ki, tekrar olaraq damar tutulmasina sebeb olsun ve veziyyeti daha da pisleshdirsin. - Yeni siqaretden imtina bu mualicede esas shertlerden biridir. - Beli. - Xesteler buna emel ede bilirmi? - Bize muraciet eden xestelerle aqressiv davranmaga mecbur oluruq. Eger xeste siqaret cekmekden imtina etmirse, teesssuf ki, o xesteni mualice etmirem ve mualice etmeye cehd gostermirem. Bu xesteler olkeden kenarda mualice aldiqda, hekimlerin “Siqaret cekme” sozune emel edir, amma yerli hekimlerin “Siqaret cekme” sozune mehel qoymur. Bu baximdan birminali shekilde xestelere etrafli melumat verir ve xestexanaya uz tutmaqda esas meqsedinin ne oldugunu sorushuruq. Eger meqsed sagalmaqdirsa, bizim uzerimize dushen ohdelikle yanashi, xesteler de oz uzerine dushen ohdeliyi yerine yetirmelidir. Teessuf ki, muraciet eden xestelerin ekseriyyeti birincili deyil, girishmish halda olan xestelerdir. - Diabetik yaralarin yaranmasinda qidalanmanin rolu hansi seviyyededir? - Elbette ki, nezaretsiz, xususile shirin qidalarin qebulu shekerin miqdarinin yukselmesine, yekun olaraq damarlarin tutulmasina ve diabetik yaralarin yaranmasina getirib cixaracaq. Hemcinin yagli qidalairn rolunu xususi qeyd etmek lazimdir. - Bes tromblarin fesadlari nelerdir? - Tromb arteriya ve vena damarindan ola biler. Meshgul oldugumuz sahe vena damarlarinin tormblarina dairdir. Venada yaranan tromblar hem derinde, hem de sethide yerleshen damarlarda ola biler. Teessuf ki, tromb derinde yerleshen damarlarda olduqda, veziyyet daha acinacaqlidir. Cunki onlarin ekseriyyetini emeliyyat etmek qeyri-mumkundur, hetta qefil olumlere sebeb ola biler. Sethi venalarda trombun olmasinin bashlica sebebi varikoz xesteliyidir. Statistik olaraq varikoz xestelerinde derin venalarin trombunun yaranmasi ehtimali diger insanlara nisbeten 10 defe daha coxdur. - Varikoz xesteliklerinde zeli istifadesinin fayda ve ya zererleri nelerdir? - Teessuf olsun ki, irili-xirdali damarlardan ferq etmeyerek, problemin merhelesinden asili olmayaraq, varikozun mualicesinde her hansi melhemin ve tabletin rolu yoxdur. Bu zaman “Corablarin bir rolu varmi?” suali ortaya cixir. Eger iri damar problemi varsa, bu problem aradan qaldirilana qeder geyinilmesi vacibdir, amma zelinin ve diger alternativ vasitelerin rolu qeyri-mumkundur. Cunki bu ishin megzi xirda kapilyar seviyyesinde qan cixartmaga esaslanir. Burda da zelinin tesir mexanizmi yalniz deri seviyyesindedir. Zeli hesabina qan durulashdirici effekt ummaq bele absurddur. Qanda shekerin, laxtalanmanin ve xolesterinin yuksek oldugunu laborator analize esasen demek olar. İster zeli, isterse de hacamat adalanan diger qan cixartma mudaxilesinden evvel ve sonra qanda shekerin, xolesterinin ve kreatinin miqdari kimi ayri-ayri gostericiler yoxlanilmalidir. Eger laborator analiz bu prosedurlardan sonra hec bir gostericinin deyishmediyini deyirse, biz neye esasen deyishdiyini deye bilerik. Odur ki, bu tip vasitelerin istifadesi ugursuz meseledir. Teessuf olsun ki, bu gun insanlar fleboloqa muraciet etmek yerine, zeli mualicesine uz tutur. Meselen, hefte erzinde merkezimize muraciet eden iki-uc diabetik xestelerde bilavasite qanqrenaya sebebkar kimi zeli istifadesini gore bilirik. Bu da teesssuf doguran faktorlardir. İnsanlar muasir tibbden qacib ibtidai tebabete uz tutur. Cox maraqlidir ki, cemiyyet muasir dovrun butun texnalogiyalarindan istifade edir, amma tibbe catanda empirik tibbin daha yaxshi oldugunu dushunurler. Bu insanlar da hekime cox gecikmish merhelede muraciet edir. - Varikoz xesteliklerinin shiddetlenmesi urek xesteliklerine tesir gosterir? - Varikoz damar genishlenmesi fonunda tromb yarana bilerse, bu, urek xesteliklerinin yaranmasina sebeb ola biler. Tromb yaranmadigi halda varikoz xesteliyi urekde ve ya diger derecede her hansi tesir etmez. Yalniz tromblashma zamani biz o elaqeni gore bilirik. - Varikozun mualicesinde xestelerin en cox buraxdigi sehvler hansilardir? - Xestelerin hekime gelene qeder evde xalq tebabeti yolu ile mualiceye cehd etmesi. Varikoz eleyhine bir cox dermanlarin istifadesi xesteliyin daha shiddetlenmish muraciteine sebeb olur. Dermana maye vurulmasi hesabina kapilyarlarin aradan qaldirilmasi ucun istifade olunan skleoterapiya usulu teessuf olsun ki, esas damar problemi oldugu halda bezi ishbazlar terefinden damarlara vurulur. Dermanin yandirici yapishqan kimi tesiri var, neticede hemin iri damar problemi muveqqeti olaraq kicik formada gorunur. Bu xesteler bize cox gecikmish halda, yara, tromb ve ya qanaxma ile muraciet edir. Elbette ki, xestenin hekime gecikmish halda gelmesi onun bilerekden ve ya bilmeyerekden buraxdigi esas sehvleridir. Naftalan ve ya diger mudaxilelerden fayda gore bilmek umidi ile istifade edilmesi, eksine olaraq problemi daha da artirir. Anarim.Az

Bash Sehife
Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2019