Moldovanin Rusiya QORXUSU: Yeni munaqishe ocagi yaranir, Ruminiya ile birleshme gundemdedir - Son Xeberler 2022

Moldovanin Rusiya QORXUSU: Yeni munaqishe ocagi yaranir, Ruminiya ile birleshme gundemdedir

Rusiya mediasi, siyasetciler Moldovadaki durumu suni suretde shishirdirler. İddia edirler ki, bu olkede ruslarin huquqlari pozulur. Hetta Kremlin Rusiyanin Moldovanin ishgali ile bagli deqiq plan hazirladigi barede xeber de gundem olub. Prosesin gedishi Moldovani radikal addimlar atmaga, yeni Ruminiya ile birleshmeye mecbur ede biler?

Movzu ile bagli "Kaspi" qezetinin meqalesini teqdim edirik.

Ukrayna ile Rusiya arasinda yashanan muharibe qonshu dovletlerin ekseriyyetinde teshvish ve heyecan dogurub. Bezileri qorxu, bezileri heyecanla novbeti qurbana cevrile bileceyini gozleyir. Siyahiya Estoniya, Finlandiya, Latviya, Litva, Polsha, Slovakiya, Macaristan, Bolqaristan ve Moldova daxildir. Artiq bu qorxu bir coxlarini cixish yollari axtarib tapmaga vadar edir. Bezileri cixish yolunu Rusiyaya loyal qalmaqda, bezileri ise NATO-ya uzvlukde gorur. Meselen, Rusiyanin Ukraynaya hucumu Finlandiya ve İsveci bu gun ciddi shekilde NATO-ya qoshulmaga vadar edib. İndiye qeder neytral olan iki olke herbi alyansa qoshulmagi gundeme getiribler. Rusiya bu olkelere NATO-ya qoshulmamaqla bagli xeberdarliq edib ve onlari texniki herbi cavabla hedeleyib. NATO bash katibi Jens Stoltenberq ise her iki olkeye de qucaq acacaqlarini soyleyib. Maraqli olan Moldovanin movqeyidir. Kishinyov bashqa bir yola ustunluk verir.

Qerb mediasi yazir ki, son gunler Dnestryani bolgede gerginlik Moskvanin Ukrayna ile serhedde - Moldovada yeni gerginlik ocagi yaratmaq planindan xeber verir. Dnestryani bolgede bash veren son partlayishlarda qondarma qurum Ukraynani, Moldova ise separatci bolgedeki klanlari gunahlandirir. Bes eslinde, ne bash verir? Dogrudanmi, yeni munaqishe ocagi yarana biler? Gorunen odur ki, artiq separatci bolgenin ehalisi bolgeni terk ederek Moldova ve qonshu Ukrayna erazisine kocmeye bashlayib. Muharibe bashlayandan beri media ve ekspert dairelerinde novbeti hedefin Moldova olacagi barede xeberler muzakireye cixarilir. Hetta Rusiyanin Moldovanin ishgali ile bagli deqiq plan hazirladigi barede xeber de gundem olub. Qeyd olunur ki, rus qoshunlarinin ehtimal olunan ugurlari cenub-qerb istiqametinde "ikinci cebhe"nin yaranmasina getirib cixara biler.

Bele bir veziyyetde Moldovanin Ruminiya ile birleshmesi gundeme getirilib. Ruminiya Xarici İshler Nazirliyi separatci Dnestryanidaki veziyyetle bagli Moldova prezidenti Mayya Sandunun movqeyini desteklediyini beyan edib. Bu movqe ise bolgenin Moldova torpagi olmasindan ibaretdir. Ardinca da Moldovanin sagci partiyalari olkenin Ruminiya ile birleshmesi telebini yeniden gundeme getiribler. Ruminlarin Birleshmesi Alyansinin (AUR) lideri, Ruminiya parlamentinin uzvu, Moldovada yashayan Ruminiya vetendashlarinin da ses verdiyi George Simion tehlukesizlik problemini birlesherek hell etmeyi teklif edir. "Tiraspolda Dovlet Tehlukesizliyi Nazirliyi adlandirilan binaya hucum, ardinca Mayakdaki radio merkezinin bezi texniki vasitelerinin dagidilmasi Ukraynadaki munaqishenin eyalet erazisine yayilmasina yonelib", - Simion bildirib. Onun fikrince, ikinci rumin dovletinin Ruminiya ile sulh yolu ile birleshmesi yegane hell yoludur.

Prezident Mayya Sandu ise bildirib ki, Moldovanin Ruminiya ile birleshmesi yalniz bu ideyanin ehali terefinden desteklenmesi sayesinde mumkun ola biler. Sabiq bash naziri Yuri Lyanke de Moldovanin herbi tehlukeye qarshi NATO ve Avropa İttifaqinin mudafiesini temin etmesi ucun Ruminiya ile birleshmeli oldugunu deyib.

Moldovali analitikler ise olkenin derhal Ukraynanin terefine kecmeli oldugunu bildiriler. "Deyishiklikler" Partiyasinin lideri Stefan Qliqor TV8 telekanalinda bildirib ki, ne Kishinyov, ne Kiyev, hetta Tiraspol veziyyetin gerginleshmesini istemir ve Dnestryani bolgedeki partlayishlarin teshkilatcisi ola bilmez. Gerginlikden faydalanan teref Rusiyadir. Bash nazirin reinteqrasiya uzre kecmish muavini Aleksandru Flencia qeyd edib ki, Kishinyov munaqishede birbasha ve ya dolayisi ile ishtirak eden esas oyuncularla cox az unsiyyet qurur, lakin hadiselerin inkishafini passiv shekilde izleyir: "Bu hadiselerin meqsedi Dnestryani region deyil, Moldova Respublikasidir".

Rusiya mediasi ise Ukraynada muharibenin bashlamasindan sonra Moldovada rusdilli vetendashlara tezyiq edilmesi iddiasini qaldirmaga bashlayib. Rusiyanin Kishinyovdaki sefirliyi Moldovada dil, din, milli, medeni ve diger zeminlerde ayri-seckilik hallarinin tez-tez bash verdiyini aciqlayib, ruslara muraciet edib ki, heyat ve saglamliqlari ucun tehluke yaranacagi halda melumat versinler. Ardinca bolgedeki rus qoshunlarinin generali Rustem Minnekayev aciq shekilde bildirib ki, Rusiya ordusunun Dnestryaniya dogru irelilemesi vacibdir. O da iddia edib ki, orada rusdilli ehali sixishdirilir. General bu "sixishdirilma"nin neden ibaret oldugu barede hec ne demeyib. Moldova oz novbesinde Rusiyadan cemiyyetde gerginlik yaradan beyanatlar seslendirmemeyi teleb edib, hemin iddialari esassiz adlandirib.

Bir fakti da qeyd edek ki, Dnestryaninin Ukrayna ile hemserhed olan Kolbasna kendinde Sherqi Avropanin en boyuk silah-sursat anbari yerleshir. Bu anbar 1940-ci illerde yaradilib, silahlarin ekseriyyeti sovet qoshunlari ADR, Cexoslovakiya ve kecmish sosialist dushergesinin diger olkelerinden cixandan sonra ora yigilib. Bele bir versiya getdikce daha cox seslenir ki, silah qitligindan eziyyet ceken Ukrayna hemin anbari ele kecirmekde son derece maraqlidir. Qerb herbi ekspertleri bu versiyani ciddi qebul etmir, cunki hazirki muharibede Ukrayna tank eleyhine sistemlerin ve zenit sistemlerinin en yeni variantlarina ehtiyac duyur, sovetden qalma silah-sursat anbarinda ise bunlar hec bir halda ola bilmez. Gorunen odur ki, proseslerin gedishi Moldovani radikal addimlar atmaga, yeni Ruminiya ile birleshmeye mecbur ede biler. Bunun ucun zemin ve huquqi baza da var. En esasi parlament ve hokumet qerbperest quvvelerden ibaretdir.




Anarim.Az Telegramda izleyin instagramda izleyin
Son Xeberler


Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2022