
Cex Respublikasi hele 1990-ci illerde Azerbaycan Respublikasinin musteqilliyini taniyan ilk olkelerden olmushdur ve bu iki olke arasinda diplomatik munasibetler 27 yanvar 1993-cu ilde qurulmushdur. 15 sentyabr 2015-ci il tarixinde Bakida "Azerbaycan Respublikasi ve Cex Respublikasi arasinda Strateji Terefdashliq haqqinda Birge Beyanname" imzalanmishdir. Bele ki, Azerbaycan Cex Respublikasi ile munasibetlerin inkishafina ehemiyyet verir ve iki olke arasinda emekdashliq siyasi, iqtisadi ve humanitar saheleri ehate edir" , - bunlari Anarim.Az danishan deputat Pervanee Veliyeva deyib:
"2026-ci il aprelin 27-de Azerbaycan ile Cex Respublikasi arasinda ikiterefli munasibetlerin inkishafinda muhum tarixi hadise bash verdi. Hemin gun Cex Respublikasinin Bash naziri Andrey Babishin Azerbaycana resmi seferi cercivesinde Qebele sheherinde Azerbaycan Respublikasinin Prezidenti İlham Eliyev ile kecirilen gorushde tereflerin metbuata verdikleri beyanat iki olke arasinda siyasi, iqtisadi ve enerji emekdashliginin movcud veziyyetini ve perspektivlerini ehate eden muhum mesajlarla yadda qaldi.
Prezident İlham Eliyevin verdiyi beyanatda Azerbaycan ile Cexiya arasinda siyasi dialoqun yuksek seviyyede ve dinamik shekilde inkishaf etmesi, hemcinin, terefler arasinda uc ay evvel Davosda bash tutan ilk gorushde qarshiliqli maraq doguran meseleler etrafinda genish fikir mubadilesinin aparilmasi xususi yer almishdir.
Cexiyanin Bash nazirinin Azerbaycana bu seferi iki olke arasinda elaqelerin davamli inkishafinin gostericisidir. Gorushler zamani hem ikiterefli munasibetler, hem regional meseleler, hem de qlobal gundelikde duran problemler muzakire olunmushdur.
Beyanatda seslenen esas meqamlardan biri iqtisadi emekdashliq idi. Olke Bashcisinin qeyd etdiyi kimi, Azerbaycan ile Cexiya arasinda ticaret dovriyyesi artiq 800 milyon ABSh dollarini kecmishdir. Bununla bele, movcud ticaret strukturunda esas payi Azerbaycan neftinin ixraci teshkil edir ve terefler bu strukturu daha balansli hala getirmek niyyetindedirler. Bu meqsedle, her iki olke ucun qarshiliqli investisiyalarin artirilmasi, yeni iqtisadi layihelerin heyata kecirilmesi ve biznes elaqelerinin genishlendirilmesi kimi istiqametler prioritet kimi mueyyen olunmushdur. Bununla bele, Cexiyadan Azerbaycana genish ish adamlari numayende heyetinin gelmesi ve kecirilen biznes forum yeni iqtisadi imkanlarin formalashmasina xidmet edecekdir.
"Azerbaycan Respublikasi Hokumeti ve Cex Respublikasi Hokumeti arasinda iqtisadi, elmi-texniki ve medeni emekdashliq uzre Qarishiq Komissiya" 2011-ci ilde yaradilmishdir. Komissiyanin indiyedek 5 iclasi kecirilmishdir. Sonuncu iclas 3 mart 2023-cu il tarixinde Praqada bash tutmushdur. Bundan bashqa, 2023-cu ilde Cexiya Avropada Azerbaycanin 6-ci en boyuk ticaret terefdashi ve 5-ci en boyuk ixrac menteqesi olmushdur. 1 yanvar 2024-cu il tarixine Azerbaycanda 33 Cexiya investisiyali kommersiya qurumu (senaye, neqliyyat, tikinti, ticaret, xidmet) qeydiyyatdadir, onlardan 20-nin fealiyyeti aktivdir.
Hemcinin, Energetika sahesi Azerbaycan-Cexiya emekdashliginin esas sutunlarindan biri kimi qiymetlendirilir. Azerbaycan uzun illerdir Cexiya ucun etibarli enerji terefdashidir ve Azerbaycan nefti bu olkenin enerji balansinda muhum yer tutur. Bununla yanashi, Azerbaycan yalniz neft deyil, hem de tebii qaz ixracinda Avropa ucun strateji ehemiyyet kesb edir. İki olkenin enerji emekdashligi yalniz ticaret munasibetleri ile mehdudlashmir, bu, uzunmuddetli ve genishmiqyasli strateji terefdashliq kimi deyerlendirilir.
27 aprel tarixli gorushde olke resmilerinin apardiqlari danishiqlar zamani konkret investisiya layiheleri ve yeni emekdashliq istiqametleri muzakire olunmushdur. Bu emekdashliq xususile senaye ve texnologiyalar, neqliyyat ve logistika, alternativ enerji ve yashil iqtisadiyyat, regional layihelerde birge ishtirak ve sair bu kimi muhum saheleri ehate ede biler.
Azerbaycan bu emekdashliga genish prizmadan yanashir ve elaqelerin uzunmuddetli strateji terefdashliq seviyyesine yukseldilmesi esas meqsedlerden biridir.
Belelikle, 27 aprel 2026-ci il tarixinde Qebelede kecirilen gorush ve metbuata verilen beyanat Azerbaycan-Cexiya munasibetlerinin yeni merheleye qedem qoydugunu numayish etdirmishdir. Prezident İlham Eliyevin cixishi iki olke arasinda siyasi etimadin yuksek seviyyede oldugunu, iqtisadi emekdashligin genishlendirilmesi ucun boyuk potensialin movcudlugunu ve enerji sahesinde strateji terefdashligin daha da mohkemlendirileceyini aciq shekilde ortaya qoymushdur. Bu sefer ve verilen beyanatlar gosterdi ki, Azerbaycan ve Cexiya qarshiliqli maraqlara esaslanan, uzunmuddetli ve coxshaxeli emekdashliq modelini inkishaf etdirmekde qerarlidirlar".
Telegramda izleyin