Tarixin axarinda ele liderler meydana cixir ki, onlarin uzaqgorenliyi, cesareti ve xilaskarliq missiyasi bir milletin taleyinde helledici donush noqtesine cevrilir. Bele shexsiyyetler derin bohranlar sheraitinde cixish yolu gostererek varligi ve geleceyi tehluke altinda olan bir xalqin dircelish iradesini eks etdirir. Mehz bu seciyyevi xususiyyetlere malik tarixi shexsiyyetlerden biri de Azerbaycan xalqinin Umummilli Lideri Heyder Eliyev olmushdur.
Oten esrin 60-ci illerinde SSRİ-nin terkibinde olan Azerbaycan İttifaqin en geride qalmish, butun sahelerde tenezzulun girdabina yuvarlanmish respublikalardan biri idi. Olkenin bele acinacaqli durumda oldugu bir vaxtda - 1969-cu il iyulun 14-de Heyder Eliyevin Azerbaycan Kommunist Partiyasi Merkezi Komitesinin birinci katibi secilmesi ile respublikamizin heyatinda inkishaf ve tereqqi dovrunun esasi qoyuldu. Hemin dovrde mehz Umummilli Liderin rehberliyi ile bugunku musteqil, huquqi, dunyevi, unitar ve demokratik Azerbaycan dovletinin temelleri atildi.
Ulu Onderin 1969-1982-ci illeri ehate eden respublikamiza rehberliyinin birinci dovrunde Azerbaycanin butun sahelerde qazandigi misilsiz ugurlar haqqinda gunlerle, aylarla, hetta illerle danishmaq olar. Tekce fakt - Sovet rejiminin sert qaydalarinin movcud oldugu hemin dovrde dahi rehber Heyder Eliyevin ana dilimizin dovlet dili statusu almasi yonunde donmez mubarizesi demeye esas verir ki, Ulu Onderin heyat ve fealiyyetinin her ani Vetene ve xalqa misilsiz xidmet numunesidir.
1978-ci il aprelin 2-de İX cagirish Azerbaycan SSR Ali Sovetinin Azerbaycan Sovet Sosialist Respublikasi Konstitusiyasinin layihesi ve onun umumxalq muzakiresinin yekunlarina hesr olunmush Vİİ sessiyasinda meruze ile cixish eden dahi shexsiyyet Heyder Eliyevin teshebbusu ile 73-cu maddeni ashagidaki redaksiyada vermek teklif olundu: "Azerbaycan Sovet Sosialist Respublikasinin dovlet dili Azerbaycan dilidir". Neticede Heyder Eliyevin bu teshebbusu 1978-ci il aprelin 21-de qebul olunmush Azerbaycan SSR Konstitusiyasinda oz eksini tapdi. Ulu Onderin bu cesaretli addimi, eyni zamanda, gelecek musteqil dovletciliyimizin milli remzlerinden birinin meharetle qorunub saxlanilmasina zemin yaratdi, Heyder Eliyevin siyasi irsinin ebediyasharligini temin etdi.
1993-cu ilin iyununda xalqin tekidli telebi ile siyasi hakimiyyete qayidan Ulu Onder Heyder Eliyev dovletciliyin sarsildigi, idareetmede xaosun hokm surduyu, iqtisadi ve sosial tenezzulun derinleshdiyi, olkemizin parcalanma tehlukesi ile uzleshdiyi bir zamanda tarixi mesuliyyeti uzerine goturdu. Hemin dovrde yenice musteqilliyini elan etmish olkede yaranmish xaos, anarxiya, ozbashinaliq sheraitinden istifade ederek hakimiyyeti silah gucune zebt etmish AXC-Musavat cutluyunun xeyaneti neticesinde erazilerimiz biri-birinin ardinca Ermenistan herbi birleshmeleri terefinden ishgal olunur, iqtisadiyyat cokur, sosial gerginlik pik hedde catirdi. Bir sozle, olke suretle ucuruma yuvarlanir, vetendash muharibesi tehlukesi real gorunurdu. Olkemiz ucun bele bir taleyuklu meqamda xalqin tekidli cagirishlarina ses vererek siyasi hakimiyyete qayidan Ulu Onder Heyder Eliyevin hemin vaxt soylediyi fikirler, onun Azerbaycan xalqini ve dovletini, hetta oz canindan da cox sevdiyini aydin shekilde gosterirdi: "Bu zamanin, bu deqiqelerin, bu saatin hokmunu nezere almaya bilmezdim... Xalqin bu ehval-ruhiyyesini, teleblerini nezere alaraq butun meseleleri gotur-qoy etdim. Men oz taleyimi xalqa tapshirmisham ve xalqin iradesini, yeqin ki, indi bu muddetde, bu cetin dovrde yerine yetirmeliyem".
Beli, xilaskar Lider bu defe de vedine sadiq qaldi. Ulu Onder Heyder Eliyev derin zekasi, tukenmez intellektual potensiali, qetiyyetli siyasi iradesi ve zengin dovletcilik tecrubesi ile yanashi, canindan da artiq sevdiyi, ugrunda, hetta olume bele getmeye hazir oldugu Azerbaycan xalqinin etimadina arxalanaraq, olkemizi parcalanmaq tehlukesinden meharetle xilas etdi.
Umummilli Lider Heyder Eliyev milli maraqlara esaslanan fealiyyeti ile olkemizde davamli inkishafin temelini qoydu. Mehz Ulu Onderin gergin seyi neticesinde 1994-cu il mayin 12-de Birinci Qarabag muharibesinde ateshkes sazishi imzalandi ve munaqishenin sulh yolu ile helli ucun konstruktiv danishiqlar bashlandi. Eyni zamanda, qanunsuz silahli qruplashmalarin dovlet cevrilishi cehdlerine son qoyuldu ve olkenin tehlukesizliyi ile yanashi, daxili sabitlik temin olundu. Musteqil Azerbaycanda ilk parlament seckileri kecirildi, referendum yolu ile Milli Konstitusiya qebul edildi. Metbuat uzerinde senzura aradan qaldirildi. Dunyanin taninmish transmilli shirketleri ile "Esrin muqavilesi"nin imzalanmasi Azerbaycanin iqtisadi dircelishinin esasini qoydu. Eyni zamanda, respublikamizin beynelxalq elaqelerinin formalashdirilmasi ve inkishaf etdirilmesi, olkenin dunya birliyine inteqrasiyasi prosesine bashlanmasi dovletimizin tereqqi yolunda inamla irelilemesine yol acdi. Hemcinin Ulu Onderin mueyyenleshdirdiyi ve heyata kecirdiyi rasional, praqmatik xarici siyaset kursu sayesinde beynelxalq munasibetlerin aktoru kimi cixish eden dovletlerle muxtelif sahelerde qarshiliqli faydali emekdashliga esaslanan terefdashliq munasibetleri formalashdirildi.
Ulu Onder Heyder Eliyev xalqimizin duneni, bu gunu ve geleceyi namine misilsiz tarixi xidmet numunesi ortaya qoymushdur. Heyder Eliyevin zengin siyasi irsinden sohbet acarken Ulu Onderin yaratdigi ve olkemizin butun sahelerde qazandigi nailiyyetlerde boyuk payi olan Yeni Azerbaycan Partiyasinin fealiyyeti, xususile teqdirelayiqdir. Prezident İlham Eliyevin rehberliyi ile Yeni Azerbaycan Partiyasi Umummilli Liderin ideyalarina sadiqliyini numayish etdirir ve oz tarixi missiyasini yuksek mesuliyyet ve ardicilliqla davam etdirir. Bu gun YAP milli maraqlari qorumaq ve musteqil dovletciliyimizi daha da mohkemlendirmek istiqametinde ehemiyyetli tohfeler verir.
Beli, 1993-cu ilin telatumlu iyun gunlerinden oten zaman mesafesi xalqimizin o dovrdeki seciminin ne derecede duzgun ve edaletli oldugunu bir daha subut edir. Mehz xalqimizin dogru seciminin neticesidir ki, Prezident İlham Eliyevin rehberliyi ile qalib Azerbaycan dovleti Umummilli Liderin hemisheyashar ideyalari esasinda ugurla inkishaf ederek yeni zirveler feth edir. Ulu Onderin ozu qeder inandigi ve shah eseri olan musteqil Azerbaycanin sukanini etibar etdiyi cenab İlham Eliyev olkeye rehberlik etdiyi dovrde dovlet musteqilliyini daha da mohkemlendirdi ve tarixi qelebelere imza atdi.
Prezident, Muzeffer Ali Bash Komandan İlham Eliyev ata vesiyyetini layiqince yerine yetirdi, Veten muharibesi gunlerinde Azerbaycan xalqini bir daha milli shuur, ozunuderk ve Ulu Onderin muellifi oldugu azerbaycanciliq mefkuresi etrafinda bir yumruq kimi birleshdirdi. Dovlet bashcisinin muvafiq Serencami ile 2023-cu ilin "Heyder Eliyev İli" elan edilmesi de dahi shexsiyyetin ideyalarinin yashamasinin ve Azerbaycana yeni qelebeler qazandirmasinin eyani tezahurudur.
Telegramda izleyin