"Uzun illerdir ki, Baki Enerji Heftesi qlobal enerji sektorunda strateji dialoqun aparildigi, hem regional, hem de qlobal enerji gundeliyinin formalashdirildigi, yeni emekdashliq formatlarinin yarandigi ve biznes elaqelerinin quruldugu nufuzlu platforma kimi boyuk onem dashiyir. Artiq Baki Enerji Heftesi qlobal enerji sehnesinde aparici tedbirlerden birine - qlobal enerji siyasetinin muzakire olundugu beynelxalq platformaya cevrilib ve onun ehemiyyeti ilbeil artir. Baki Enerji Heftesi-nin 31-ci forumunun diqqetceken meqamlarindan biri budur ki, bu forum enenevi enerji sektorundan daha genish saheleri ehate ederek enerji kecidi, yashil enerji, reqemsallashma, suni intellekt texnologiyalari, logistika, senaye ve infrastruktur sahelerini de ehate eden beynelxalq tedbire cevrilib. Forum cercivesinde muzakireye cixarilan movzular arasinda dovletlerin milli tehlukesizliyi ve beynelxalq emekdashliginin esas komponentlerinden olan enerji tehlukesizliyi, Cenub Qaz Dehlizinin regional rolu, enerji techizatinin shaxelendirilmesi, alternativ enerji ve gelecek perspektivler xususi yer tutdu".

Bu sozleri Anarim.Az Milli Meclisin deputati Eli Mesimli danishib.

O, aciqlamasinda qeyd edib ki, Baki Enerji Heftesi-nin acilish merasiminde cixish eden Prezident İlham Eliyev musteqil Azerbaycanin enerji strategiyasinin inkishaf yolu, elde olunan ugurlar ve qarshida duran hedefler barede muhum aciqlamalar verdi:

"Prezident İlham Eliyev enerji tehlukesizliyi, Azerbaycan layihelerinin regional ve qlobal enerji tehlukesizliyinde artan rolu, hem enenevi karbohidrogenlerin, hem de berpaolunan enerji menbelerinin paralel inkishafi zerureti, yashil enerji sahesinde terefdashliqda Azerbaycanin rolu ve Avropanin enerji tehlukesizliyinde artan tesiri, elece de Avropa enerji bazarinda strateji alternativ kimi movqelenmesi barede danishdi.

Prezident qeyd etdi ki, Yaxin Sherqdeki bohran bir cox olkelerin enerji tehlukesizliyine ciddi zerbe vurur. Azerbaycanda enerji tehlukesizliyi sahesinde uzun iller erzinde aparilmish ishler, boyuk sermayeler ve Xezer denizini Araliq denizi ile birleshdiren Baki-Tbilisi-Ceyhan, Xezer denizini Qara denizle birleshdiren Baki-Supsa neft kemerleri kimi iri infrastruktur layiheleri bu sahede strateji ehemiyyet kesb edir.

Cenub Qaz Dehlizini teshkil eden TANAP ve TAP, Trans-Anadolu ve Trans-Adriatik qaz kemerleri 3500 kilometr uzunlugunda birleshmish boru xetti sisteminden ibaretdir. Layihenin bir hissesi yuksek dagliq eraziden, bir hissesi ise denizin dibi ile kecir. Bu gun layihe, sayi artmaqda olan olkelerin enerji tehlukesizliyini temin edir. Prezident vurguladi ki, Avropa enerji bazarini Cenub Qaz Dehlizi olmadan tesevvur etmek cetindir ve Azerbaycanin qlobal enerji tehlukesizliyine tohfesi artmaqda davam edir.

Azerbaycan hem elektrik enerjisi, neft-kimya mehsullari, hem de berpaolunan enerji sahesinde ixrac imkanlarina malikdir. Bu istiqamet fealiyyetimizin esas prioritetlerinden biridir. Terefdashlarla birlikde investorlar ucun elverishli sherait yaradilmishdir. Bu sherait oten esrin 90-ci illerinde neft shirketleri ucun yaradilmish imkanlarla muqayise oluna biler. Eyni emekdashliq ruhu ve investisiyaya aciq yanashma berpaolunan enerji sektorunda fealiyyet gosteren shirketlere de tetbiq olunur.

Artiq bir sira layiheler istismar merhelesindedir. Gelen ilin sonunadek gunesh ve kulek enerjisi uzre umumi gucumuz 2 giqavata catacaq. 2032-ci ilin sonuna qeder bu gosterici 8 giqavat teshkil edecek. Feal shekilde inkishaf etdirdiyimiz hidroenerji potensialini da nezere alsaq, xususile Qarabag ve Sherqi Zengezurda artiq 300 meqavatdan cox guc istifadeye verilmishdir. Bu elave enerji potensiali neft ve qaz ixracimizi tamamlayan menbeye cevrilecekdir.

Azerbaycan terefdashlarla enerji kabeli layiheleri uzre six emekdashliq edir. "Qara Deniz Enerji Kabeli" layihesi Azerbaycani Gurcustan, Qara deniz vasitesile Ruminiya, Macaristan ve diger olkelerle birleshdirecek. Azerbaycan-Gurcustan-Turkiye-Bolqaristan marshrutu uzre quruda cekilecek elektrik kabeli layihesi de hazirda icra merhelesindedir.

Biz hemcinin Merkezi Asiyadaki terefdashlarla Xezerin sherq sahillerinden Azerbaycana qeder uzanacaq yashil enerji kabeli layihesi uzerinde ishleyirik. Belelikle, sohbet genish cografiyani ehate eden boyuk emekdashliq mekanindan gedir ve bu bagliliq yalniz bununla mehdudlashmir. Demir yolu ve avtomobil yolu infrastrukturuna qoydugumuz sermayeler sayesinde yeni neqliyyat dehlizleri acmish ve qiteleri bir-biri ile elaqelendirmishik. Sherq-Qerb dehlizi ugurla fealiyyet gosterir ve onun yeni qolu - Zengezur dehlizi de insha edilecekdir".

Deputat onu da vurguladi ki, Cenub Qaz Dehlizi ve onun genishlendirilmish marshrutlari vasitesile Azerbaycanin qazi artiq 16 olkeye catdirilir:





"Bu olkelerin her biri ile danishiqlar aparilmish, sazishler imzalanmish, fikir ayriliqlari aradan qaldirilmish ve imzalanma merasimleri teshkil edilmishdir. Neticede, regional emekdashligin coxshaxeli ve ehateli formati yaranmishdir. Bu prosesde aparici quvve Azerbaycan olmushdur.

Baki Enerji Heftesi cercivesinde kecirilen 31-ci Beynelxalq Xezer Neft ve Qaz Sergisi "Caspian Oil and Gas", 14-cu Xezer Beynelxalq Temiz Enerji Sergisi "Caspian Power" ve 31-ci "Baku Energy Forum" gosterdi ki, Baki Enerji Heftesi artiq yalniz enerji sektoruna hesr olunan tedbir deyil. Forumun ehate dairesinin genishlendirilmesi onun geoiqtisadi, geosiyasi ve strateji ehemiyyetini artirdi. Bu platforma hem de Azerbaycanin beynelxalq sistemde tutdugu yerin, xarici siyaset prioritetlerinin ve geoiqtisadi imkanlarinin numayish olundugu muhum dialoq mekanina cevrilib.

Azerbaycanin seyleri neticesinde enerji ve neqliyyat diplomatiyasi bir-birini tamamlayan istiqametlere cevrilib. Azerbaycan indi yalniz enerji resurslarini ixrac eden olke deyil, hem de enerji axinlarinin, logistika marshrutlarinin ve iqtisadi emekdashliq platformalarinin formalashmasinda ishtirak eden aktordur. Baki Enerji Heftesi gosterdi ki, dunyanin enenevi enerji modelinden dayaniqli ve texnoloji yeniliklere esaslanan yeni enerji sistemine kecdiyi hazirki merhelede Azerbaycanin qlobal enerji dialoqundaki rolu daha da guclenir. Bu ise Azerbaycanin muasir dunya nizaminda orta guc dovleti kimi movqeyinin mohkemlenmesine xidmet edir.

Baki Enerji Heftesi cercivesinde aparilan muzakireler, temaslar, yeni ideyalar ve neticeyonumlu planlar Azerbaycanla yanashi, butun ishtirakcilar ucun faydali olacaqdir".

Vusale İbrahimli

Telegramda izleyin