Bir cox insan agilli shexsi sakit, ozuneinamli ve her zaman duzgun qerarlar qebul eden biri kimi tesevvur edir. Lakin muasir arashdirmalar gosterir ki, yuksek intellekt bezen etrafdakilar terefinden sehven catishmazliq kimi qiymetlendirile bilen daha az nezere carpan xususiyyetlerle de mushayiet olunur.





Qaynarinfo xeber verir ki, bu barede "Psychology Today" yazir.

Mutexessislerin fikrince, yuksek intellekte malik insanlari ferqlendiren esas xususiyyetlerden ikisi onlarin dushunce ve qerarverme prosesinde ozunu gosterir.

Birinci xususiyyet: hadiselere mentiqi izah tapmaq isteyi





Bir sira elmi arashdirmalara esasen, yuksek intellekt seviyyesine malik insanlarda tez-tez mushahide olunan xususiyyetlerden biri maraq doguran hadiselere mentiqi aciqlama tapmadan rahatlasha bilmemeleridir.

Ekser insanlar artiq basha catmish mubahise ve ya sohbeti tezlikle unuda biler. Lakin yuksek intellektli shexsler deyilenleri uzun muddet tehlil ede, hansisa fikrin faktlarla niye uygun gelmediyini ve ya muhum sualin niye cavabsiz qaldigini anlamaga calisha bilerler.

Muasir psixologiyada bu xususiyyet "idrak ehtiyaci" adlandirilir. Bu, insanin veziyyeti daha derinden anlamaga yonelmish meylidir. İzah kifayet qeder dolgun gorunmedikde, insan qenaetbexsh cavab tapana qeder narahatliq hiss ede biler.

Bu netice 2025-ci ilde "Journal of İntelligence" jurnalinda derc olunan ve 25 minden cox ishtirakcinin melumatlarini ehate eden arashdirmalarin tehlili ile desteklenib. Neticeler yuksek idrak ehtiyaci ile intellekt seviyyesi arasinda elaqenin oldugunu gosterib.

Bashqa sozle, meselenin mahiyyetine varmaq isteyi sadece maraq ve ya heddinden artiq telebkarliq deyil, dushunce prosesinin xususiyyetlerinden biri hesab olunur. Ekser insanlar umumi cavabla kifayetlendiyi halda, yuksek intellektli shexsler daha derinden arashdirmaga meylli olurlar.

İkinci xususiyyet: sade qerarlari vermekde cetinlik





Yuksek intellektli insanlarda mushahide olunan diger xususiyyetlerden biri de gundelik ve sade secimler qarshisinda bele uzun dushunmeleridir.

Hansi seriala baxmaq, tanish restoranda ne sifarish etmek ve ya mesaja ne vaxt cavab vermek kimi adi meseleler bezen onlar ucun gozlenilenden daha cox vaxt apara biler.

Uzun muddet bu veziyyetin heddinden artiq ehtiyatliliq ve ya secicilikle bagli oldugu dushunulub. Lakin Kembric Universitetinin arashdirmalari gosterir ki, en yaxshi qerari tapmaq isteyi ile qerarsizliq eyni anlayish deyil.

Yuksek intellektli insanlar muxtelif variantlari daha etrafli tehlil edir, mumkun neticeleri muqayise edir ve sehv qerar vermek ehtimalini azaltmaga calishirlar. Bu yanashma muhum meselelerde daha dushunulmush qerarlar qebul etmeye komek ede biler.

Lakin eyni mexanizm sehv ehtimalinin cox ashagi oldugu gundelik secimlerde de ozunu gostere biler. Neticede kicik bir qerar bele uzunmuddetli dushunce prosesine cevrile biler.

"Frontiers" jurnalinda derc olunan arashdirmalara gore, bu qerarverme xususiyyeti gundelik heyatda da mushahide oluna biler. Beyin her zaman qarshisindaki meselenin derin analiz teleb etmeyen sade tapshiriq oldugunu derhal mueyyenleshdire bilmir.

Netice etibarile, her iki xususiyyetin esasini melumatlari derinden tehlil etmeye meylli dushunce terzi teshkil edir. Kenardan bu, qerarsizliq ve ya heddinden artiq telebkarliq kimi gorune biler, lakin bezi hallarda bu xususiyyetler inkishaf etmish analitik dushunce qabiliyyeti ile elaqelendirilir.

Telegramda izleyin