Her payiz "Severe Weather Europe" shirketinin mutexessisleri Sibirde qar ortuyunun genishlenmesini izleyirler. Bu proses Avropa, ABSh ve Kanadada soyuq qishin mumkun elameti hesab edilirdi. Lakin 1979-2025-ci illerin qishlarini ehate eden tehlil gosterib ki, son illerde bu elaqe evvelki qeder aktual deyil.





Qaynarinfo xeber verir ki, bu barede "Libertatea" neshri yazib.

2011-ci ilde Cudi Koen ve Castin Consun qar ortuyunun oktyabr ayinda Qerbi Avropadan Sakit okean sahillerinedek genish erazilerde yayilma sureti ile bagli arashdirmasi derc olunub.

Bu nezeriyyede Cenubi Sibir, Monqolustan, elece de Merkezi Asiya ve Tibetin dagliq erazileri muhum rol oynayir. Nezeriyyenin izahi atmosferde bash veren bir-biri ile elaqeli proseslere esaslanir. Teze qar yer sethini soyudur ve Shimali Asiyada yerleshen, yuksek tezyiq ve soyuq hava ile xarakterize olunan genish erazi - Sibir antisiklonunun guclenmesine sherait yarada biler.

Bildirilirdi ki, antisiklon Arktikani ehate eden kuleklerin dovranina tesir gosterir ve Shimal qutbu yaxinliginda cox soyuq havanin saxlanmasina komek edir. Qutb burulgani zeifleyib formasini deyishdikde soyuq hava kutleleri daha asanliqla ashagi enliklere, o cumleden Shimali Amerika ve Avropaya yayila biler.

Lakin 2011-ci il arashdirmasinda nisbeten qisa dovru - 1997-2010-cu iller arasindaki 14 qishi ehate eden melumatlardan istifade edilmishdi. Son arashdirmada ise mushahide dovru 47 qisha qeder genishlendirilib. Qar ortuyu ile bagli dord muxtelif melumat toplusu muqayise edilib.

Yeni neticeler qarin miqdari ile Avropadaki hava sheraiti arasindaki elaqenin xeyli zeiflediyini tesdiqleyib. Tehlile esasen, bu elaqe yalniz 2000-ci illerin evvelleri ve ortalarinda nisbeten qisa muddet erzinde guclu olub. Son illerde ise elaqe zeifleyib, bezi hallarda hetta eks istiqametde deyishib.

Nezeriyye evveller niye inandirici gorunurdu?





Bu nezeriyyeni tesdiqleyen muhum numunelerden biri 2009-2010-cu illerin qishi olub. Hemin qishdan evvel oktyabr ayinda qar ortuyu cox suretle genishlenmishdi.

Avropada qish sert shaxtalarla yadda qalib, ABSh-in sherqinde ise 2010-cu ilin fevralinda guclu qar yagib. Bu hadiseler Sibirde qar ortuyunun artmasi ile sonraki aylarda mushahide edilen hava sheraiti arasinda elaqe oldugunu tesdiqleyirmish kimi gorunurdu.

Lakin 2019-2020-ci illerin qishinda tamamile ferqli veziyyet yaranib. Oktyabrda qar ortuyu suretle genishlense de, Avropada qish en isti qishlardan biri olub, ABSh-da ise qar nisbeten az yagib.

Bu iki qish gosterir ki, eyni ilkin elametden sonra atmosferde tamamile ferqli prosesler bash vere biler. Belelikle, oktyabr ayinda Sibirde qarin suretle yayilmasi Avropada ve ya Shimali Amerikada qishin soyuq kececeyine zemanet vermir.

Telegramda izleyin